نورپردازی بی­‌نقص (بخش هفتم)راه حل‌های الهام‌­بخش برای هر اتاقنوشته­‌ی سالی سْـتوری/ عکس‌ها از لوک ؤایت/ ترجمه­­‌ی اشکان جیهـوری

Perfect Lighting (Part VII)
Inspiring Solutions for Every Room
Sally Storey

اهارخوری
یک فضای ناهارخوری می­‌تواند برای وعده‌­های غذایی روزانه، آرام‌­بخش و غیررسمی و برای پذیرایی در موقعیّت‌های خاص، رسمی و آراسته باشد. چنین فضایی می­‌تواند بخشی از آشپزخانه، یک فضای نشیمن پلان­‌آزاد و یا اتاقی جداگانه باشد.

هر نوع اتاقی که داشته باشید، نکته­‌ی کلیدی متمرکز کردن نور بر مرکز میز است ــ بر ظروف نقره یا گُل‌های روی میز ــ امّا نور هیچ‌­گاه نباید مستقیماً بر سر افرادِ دورِ میز بتابد. ساده‌­ترین راه برای انجام این کار استفاده از نورهای پایین‌­تابِ کم­‌وُلتاژ و کم‌­درخشش با لامپ پرتوباریکِ درجه­‌ی ۱۰ و در صورت نیاز یک کرکره‌­ی شانه‌­عسلی است. می­‌توان از یک لوستر یا چلچراغ به عنوان نقطه­‌ی تمرکز بصری استفاده کرد، و برخی طرّاحی‌ها را می­‌توان با افزودن یک نور پایین‌­تاب بر مداری جداگانه (نک. به هنر معماری، شماره­‌ی­ ۱۸، ص. ۵۷-۵۰)، یا نور پایین‌­تابی که در هر دو سمت قابل استفاده باشد، هماهنگ کرد. نورپردازی پس‌­زمینه و تأکیدی فضاهای ناهارخوری، شبیه نورپردازی اتاق‌های نشیمن است (نک. به هنر معماری، شماره‌­­ی ۲۰، ص. ۷۱-۶۶)، که در آن هر افه­ باید به­‌طور مجزّا تحت کنترل باشد. برای افزودن لطافت و سوسویِ پویای نور به فضا، استفاده از شمع را فراموش نکنید.

نکات کلیدی برای اتاق‌های ناهارخوری

بالای میز ناهارخوری، یک جفت منبع پرتوباریک تعبیه کنید تا تابشی لطیف و پُرحسّ­‌وحال بر مرکز آن داشته باشید. اتاق‌های ناهارخوری اغلب مصارف دیگری نیز دارند. اگر برنامه‌ی شما استفاده از این اتاق به­‌عنوان دفتر کار خانگی و یا فضایی برای مطالعه است، اطمینان حاصل کنید که نورپردازی مناسبی برای مطالعه و کار در دست داشته باشید. اغلب یک نور پایین‌­تاب پایه‌­آزاد می­‌تواند راه حلّ مناسبی برای چنین استفاده­‌های ثانویّه‌­ای باشد. اگر یک چلچراغ کریستال مرکزی دارید، مطمئن شوید که مدار مخصوص به خود را داشته باشد، چراکه می­‌توان شدّت آن را تا حدِّ تابشی دکوراتیف تغییر داد. نقاط کانونی و اصلی را انتخاب و نورپردازی کنید. این نقطه می­‌تواند به­‌سادگی پرده­‌ی یک اتاق باشد، که باید با نورهای پایین­‌تابِ کم­‌وُلتاژ نورپردازی شود، و یا یک شاه‌­نشین یا تورفتگی، که می‌­توان با نورپردازی بالاتابِ آنها مشخّصه­‌ی معماری هیجان‌­انگیزی به‌­وجود آورد.

اتاق‌های خواب
یک گوشه­‌ی خلوت شخصی و مکانی برای آرامش و خواب، که هنگام صبح باید آنچنان روشن و نورانی باشد که حسّ «پاشـو راه بیـفت!» را در فرد برانگیخته و شب­‌هنگام در فضایی خودمانی و رؤیایی او را به استراحت فرا بخواند. هدف اصلی در یک اتاق خواب دست یافتن به نور پس‌­زمینه‌­ای لطیف و عاری از درخشش و بدون خیره‌­کردن چشم است. در اتا‌ق‌هایی که وسعت زیاد آنها امکان به‌­کارگیری لوازم و اثاثیه‌­ی پایه‌­آزاد را فراهم می‌­کند، این نورپردازی عمومی کاربردی، اغلب به‌­وسیله‌­ی چراغ‌ها تأمین شده و همیشه به‌وسیله­‌ی نورهای کنارِ تخت و به‌­طور جداگانه کنترل می‌­شوند. در فضاهای محدود و فضاهای داخلیِ مدرن، نورپردازی بالاتاب در یک بخش اتاق می‌­تواند راه‌­حلّ مناسبی باشد که شاید به پدید آمدن حوضچه‌­ای از نور منجر شود. اگر در اتاق کمد وجود داشته باشد، می‌­توان درها را با نورهای پایین‌­تاب مخفی، دیوارشویی کرد. در پاره‌­ای از موارد می­‌توان با استفاده از نورهای پایین‌­تاب کم‌­درخشش بر سرتختیِ گران‌­قیمتِ اتاق تأکید گذارد و نقطه­‌ی تمرکز پدید آورد. نتیجه­‌ی به‌­کارگیری این تکنیک فوق‌­العادّه است، امّا فراموش نکنید که برای کنترل این نورها کلید جداگانه­‌ای در نظر بگیرید تا بتوانید برای پرهیز از تابش مستقیم، هنگام خواب آن‌ها را خاموش کنید.
می­‌توان با الهام از نورپردازی اتاق‌ها در هتل‌های پنچ­‌ستاره، از نورهای تکمیلی کم‌­ارتفاع مانند منابع کف­‌شوی مخفی در ورودی حمّام یا زیر میز شب استفاده نمود. می­‌توان با استفاده از منابع نور رشته‌­ای در زیر کمد یا خودِ تخت خواب افه‌­ی شناور بودن به­‌وجود آورد. چنین نوری به‌­ویژه به‌­عنوان نور شب از اثرگذاری خاصّی برخوردار است.
هدف از نورپردازی موردی در اتاق خواب اغلب مطالعه در رخت خواب است. اگر منبع چنین نوری چراغ رومیزی یا دیواری باشد، ارتفاع لبه‌­ی پایینی نورگیر چراغ باید در حدود شانه‌ی انسان باشد تا توده­‌ی مناسبی از نور را بر صفحات کتاب بتاباند. اگر ارتفاع کمتر از این باشد، نور خیلی پایین و یا خیلی بالا خواهد تابید و درخشش لامپ چراغ چشم شما را خواهد زد. چراغ دیواری دسته‌­گردان نیز از قوانین مشابه‌ی در مکان مناسب نصب تبعیّت می‌­کند، امّا با این تفاوت که با توجّه به قابل تنظیم بودن بر اساس نیازها گزینه­‌ی عملی‌­تری­ست.

شکل دیگری از منابع نور کنارتختی که به مُد روز نیز بدل شده، و به­‌ویژه به علّت جلوگیری از شلوغی میز شب به‌­وسیله­‌ی چراغ‌های رومیزی در فضاهای محدود کاربرد دارد، لوستْـر است. این منبع از نظر مشخّصات مکان نصب از قوانین مشابه نورگیر چرا‌غ‌هـای رومیزی ، پیروی می‌­کند و اغلب نسبت بـه چرا‌غ‌های مطالعـه‌­ی معمولـی افـه­‌ی هیجان‌انگیزتری می‌­آفریند.
شاید کاربرد‌ی‌­ترین راه حلی که می‌­تواند به لوسترها یا چراغ‌های کنـارتختی اضافه شده و مکمّـل نـور آنهـا باشـد، منابع ا‌‌ل‌­ا‌ی‌­دیِ دیواریِ منعطف اسـت که صندلی‌هـای فرست‌کلاس در هواپیمـاهـای قدیمی اُلگـو و الهـام­‌بخش آن است. منابع مورد استفـاده در مکان‌هـای خاصّی از اتاق همچون یک چراغ قوّه، نور را با کمترین تابش جانبی که برای همسر شما ایجاد مزاحمت نکند، بر صفحه­‌ی کتاب مورد نظر شما تمرکز می‌­د‌‌‌هد. این منابع را می­‌توان بر دیوار یا سرتختی نصب کرد.

نکات کلیدی برای اتاق‌های خواب

جلوی گنجه­‌ها و کمدها را با منابع پایین­‌تاب کم­‌ولتاژ مخفی روشن کنید. این تکنیک یک منبع نور مفید را به محیط اضافه کرده، و در عین حال بر نور عمومی نیز می­‌افزاید.

چراغ‌های موضعی بهترین نوع نورپردازی پس‌­زمینه را برای اتاق فراهم می­‌کند، که بهتر است علاوه بر یک یا دو چراغی که در فضای اتاق موجود است در هر طرف تخت خواب نیز یک چراغ قرار داده شود.

یک چراغ مطالعه­‌ی کنارتختی نیز می­‌تواند نور کافی برای مطالعه را فراهم کند، امّا یک منبع نور فیبراپتیک یا ال­‌ای­‌د‌‌یْ منبع نور متمرکزی را فراهم می­‌آورد؛ یعنی نور لازم برای روشن ساختن صفحات کتاب را به­‌خوبی مهیّا می‌­کند.

در شرایطی خاصّی که ارتفاع سقف کم است، برخی افراد نورهای نقطه­‌ای پرتوباریک کم‌­درخشش را که مستقل عمل می­‌کنند، ترجیح می­‌دهند. نکته­‌ی اصلی، نصب ماهرانه­‌ی این منابع در موقعیّت مناسب است تا از درخشش زننده­‌ی صفحات برّاق کتاب جلوگیری شود.
رختکن را می­‌توان بخشی از اتاق خواب یا فضایی مستقل به حساب آورد. در اتاق خواب، تاباندن مستقیم نور بر کمدها، چه به‌­وسیله­‌ی منابع رشته‌­ای مخفی و چه به‌­وسیله­‌ی منابع پایین­‌تاب مستقیم، اثرگذار خواهد بود، چراکه هرگاه کمدها باز باشند فضای داخلی روشن می­‌شود و اگر بسته باشند افه­‌ی انعکاسیِ نرمی را به فضا می‌­افزایند.
برای روشنایی درون کمد­ها راه حل‌های گوناگونی در دسترس است. یکی از مورد پسندترین و در عین حال گرانترین شیوه­‌ها نورپردازی متّصل به آویز لباس‌هاست (معمولاً با استفاده از منابع ال­‌ای­‌د‌ی با نور سفید.) این راه حلّی مناسب به نظر می­‌رسد، امّا به اندازه‌­ی شیوه‌­ی چیدن منابع رشته‌­ای پشت قاب کمد، که نور یک‌نواخت­‌تری بر بخش جلویی لباس‌های آویزان در کمد می‌­تاباند، مؤثّر نخواهد بود، چراکه این شیوه سالهاست که امتحان خود را به­‌خوبی پس داده. شگرد دیگر نصب یک منبع رشته‌­ای در پشت طبقه­‌ی بالای آویز لباس‌هاست که نور را توأمان به بالا و پایین منتشر می­‌کند. در نورپردازی کمدها می‌­توان تا جزئیّات درون کمد نیز پیش رفت ــ برای مثال، می‌­توان جاکفشی درون کمد را نیز جداگانه و با منابع ال­‌ای­‌دی نورپردازی کرد.
این نوع از منابع نور مدرن را می­‌توان به‌­وسیله‌­ی کلیدهای حسّاس به باز و بسته شدنِ در، کنترل کرد، چراکه تا زمان بسته بودن درها خاموشند، امّا اگر درْ باز بماند روشن باقی خواهند ماند. راه حلّ دیگر استفاده از سیستم‌های شناسایی حضور افراد به­‌وسیله‌­ی یک حسگر کوچک درون سقف کمد است. منبع نور با ایستادن شما در جلوی کمد، روشن، و اگر محل را ترک کنید، خاموش می­‌شود.
نکته‌­ی مهم در رختکن‌های مستقل، واردکردن یک عنصر مولّد نور غیرمستقیم به فضاست. اغلب نورپردازی بالاتاب از بالای کمدها، در صورتی که حدّاقل ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر بالاتر از منبع نور فضا موجود باشد، بهترین نتیجه را حاصل می­‌آورد. اگر رختکن در مسیر بین اتاق خواب و حمّام قرار گرفته باشند، یک منبع نور شب با درخشش پایین می‌­تواند به کار آید، به‌­ویژه اگر به سیستم شناسایی حضور افراد متّصل باشد تا نیاز به یافتن کلید در تاریکی شب را مرتفع سازد.

بررسی موردی
یک اتاق خواب وسیع و راحت امروزی، که برای خلق حال و هوای آرام­‌بخش و صمیمی و جلوه بخشیدن به عناصر مجلّل به کار گرفته شده، با چندین و چند افه­‌ی نورپردازی همراه شده است. مشخّصه‌­ی چشمگیر درون اتاق، بالاسریِ تخت خواب است که از پشت نورپردازی شده است.

نورهای بالاتاب
در قسمت ورودی اتاق خواب، به موازات دیوار اصلی، یک دیوار چوبی قرار دارد که حفاظ‌های تهویه‌­ی هوا را پنهان ساخته است. پایین آوردن این بخش از دیوار و پنهان کردن یک منبع نور در بالای آن، و به قصد فراهم آوردن نور پس‌­زمینه‌­ی عمومی به‌­وسیله‌­ی منابع بالاتاب راه حلّ مناسبی به نظر می­‌رسد. برای دست یافتن به این افه می­‌توان از دو منبع متفاوت نور استفاده کرد. یک منبع فلوروسنت همپوشان برای روز و یا زمانی که به نوری شفّاف و درخشان نیاز باشد، و تغییر دادن شدّت نور یک منبع لایت‌­استریم نرم یا یک منبع رشته­‌ای ال‌­ای­‌دیِ گرم برای افه‌­ای عصرگاهی و زمانی که به تابشی گرم نیاز باشد.

نورهای پایین‌­تاب
برای تأمین نور تکمیلی مورد نیاز منابع پایین‌­تاب مستطیلی در مرکز این اتاق بزرگ به کار گرفته شده‌­اند. یکی از این منابع روکش تخت را روشن ساخته و آنهایی که در انتهای دیگر اتاق نصب شده‌­اند، کف و مبل و صندلی‌ها (که خارج از دید هستند) را روشن می­‌کنند. این منابع نقش نور تأکیدی را بازی کرده و از تاریک ماندن فضای مرکزی اتاق جلوگیری می‌­کنند. افزودن نور حاصل از چراغ‌های اضافی به این فضا دشوار است، زیرا توصیه این است که اتاق بیش از حد شلوغ و درهم‌­ریخته نشود. مهم است که منابع پایین­‌تاب بالای تخت خواب بر مدار مخصوص به خود کنترل شوند تا بتوانید هنگامی که بر تخت دراز کشیده‌­اید، خاموششان کنید.

نورپردازی موردی
یک منبع نور ال‌­ای­‌دیِ مخصوص مطالعه بر کناره‌­ی سرتختی توکار شده است. کلید اختصاصی و همراه این منبع نور، آن را به‌­طور کامل از دیگر منابع نورپردازی اتاق مستقل ساخته است. نیروی مصرفی آن ۲/۱ وات بوده و پرتوهای نور متمرکز آن تنها صفحات کتاب مورد مطالعه را روشن می‌­کنند و به همین سبب برای نور موردی کنارتختی ایده‌­آل به نظر می‌­رسد. منابع نور مطالعه‌­ی این‌چنینی را می‌­توان هم بر سرتختی، همان‌گونه که در اینجا اعمال شده، و هم بر دیوار نصب کرد.

نورپردازی تأکیدی
افه‌­ای نامتعارف و در عین حال فوق‌­العادّه. سرتختی در مقابل دیوار قد علم کرده است، و نور نرم و لطیفی که پشت آن پنهان شده افه‌­ای چون «هاله­‌ی نور» تولید کرده است. این افه در طول روز کاربردی ندارد، امّا می­‌توان آن را هنگام عصر و حتّا به عنوان نور شب نیز مورد استفاده قرار داد. منبع نور مناسب برای چنین افه‌­ای لایت­‌استریم است، که ادوات و لوازمی طناب­‌گونه و منعطف دارد و باید به طور کامل از مقابل دید پنهان شود. برای موفّقیّت اجرای این افه، سرتختی باید در حدود ۴۰ میلیمتر از دیوار فاصله داشته باشد.

چراغ کنارتختی
نشانگر تمرکز بصری نور است ــ آنچه انتظار داریم بر هر یک از میزهای کنارتختی ببینیم. در بسیاری از موارد، چراغ کنارتختی نقش نور موردی را بازی می­کند و نور مناسب برای مطالعه را فراهم می‌­آورد. نکته‌­ی اساسی انتخاب نورگیر و ارتفاع آن است ــ لبه‌­ی پایینی نورگیر باید هم‌­ارتفاع شانه‌­ی فردی باشد که بر تخت نشسته است. اغلب دست یافتن به چنین شرایطی دشوار است چراکه برخی اوقات قرار دادن چراغ در فاصله‌­ای نزدیک و مناسب به تخت خواب مشکل و دست­‌وپاگیر است. چراغ‌های رومیزی به کار گرفته شده در این اتاق تنها برای تولید افه­‌ی بصری و درخشش در اتاق به کار می­‌آیند.

منبع : aoapedia.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *